Asya Mandası /Asian Water Buffalo
Dünyanın en eski evcil hayvanlarından biridir. Yaklaşık 5000 yıl önce evcilleştirilmiş olan mandaların anavatanları batıda Nepal’in güneyindeki Orta Hindistan’dan doğuda Vietnam ve Malezya’ya kadardır. Burası dışındaki yerlere taşınmıştır. Türkiye’nin özellikle Marmara ve Karadeniz Bölgesi’nde yetiştiriciliği yapılmaktadır. Bursa’nın Mustafakemalpaşa ilçesine bağlı Karaoğlan Köyü, geçimini büyük ölçüde manda yetiştiriciliği ve manda ürünlerinden sağlayan yerleşimlerden biridir. Bu nedenle manda, bölgenin kültürel ve ekonomik yaşamında önemli bir yere sahiptir.
“Doğu’nun yaşayan traktörü” olarak anılan evcilleştirilmiş mandalar sütleri, etleri, boynuzları, postları ve güçleriyle insanları ve mahsulleri sürüp taşıyarak insanlığın hayatta kalmasını desteklediler. Asya mandaları, sıcak ve nemli iklimleri tercih ederler ve nadiren soğuk iklimlere adapte olabilirler. Beslenme alışkanlıkları çoğunlukla otçuldur. Genellikle otlar, yapraklar, dallar, çalılar, meyveler, kökler ve tohumları tüketirler.
Yaklaşık 20 – 30 hayvandan oluşan sürüler halinde yaşarlar. Her iki cinsiyet de boynuz taşır. Derisi, hem çok kalın hem de koyu renk olduğu için, çabuk sıcaklar ve serinlemek için suya girmesi gerekir. Serinlemek ve böcek/sineklerden kurtulmak için her gün saatlerce suya veya çamura girerler. Çamurdan çıktıktan sonra üzerlerinde kuruyup kalan çamur da onları bir süre sineklere karşı korur.
Asya mandası büyük ölçüde evcilleştirilmiştir ve bu nedenle artık yaygındır, ancak yabani nüfusları önemli ölçüde azalmıştır. Yarı sucul olan mandalar için yaşam alanlarında suyun varlığı hayati önem taşımaktadır. Kuruyan sulak alanlar, bataklıklar ve diğer su kaynakları yitirildikçe hassas ekosistemin bir parçası olan mandaların yaşamları olumsuz etkilenmektedir.
Boy: 240–300 cm (baş-gövde uzunluğu)Omuz Yüksekliği: 130–170 cmAğırlık: 300–1.200 kg (cinsiyet ve forma göre değişir)
Yaşam Süresi: 20–25 yıl